Dla hurtowni i dystrybucji

Ile kosztuje ręczne wprowadzanie zamówień w hurtowni

Przepisywanie zamówień z maili do systemu to koszt, który nie ma własnej pozycji w żadnym zestawieniu. Rozpływa się w pensjach ludzi, którzy „po prostu obsługują klientów” — dlatego rzadko ktoś go liczy. Pokażę, jak policzyć go na własnych danych, które koszty zwykle wypadają z rachunku i kiedy automatyzacji lepiej nie robić.

Dlaczego nikt tego nie liczy

Ręczne wprowadzanie zamówień ma cechę, która skutecznie chroni je przed optymalizacją — nigdy nie jest niczyim głównym zadaniem. Nie ma stanowiska „osoba od przepisywania zamówień”. Jest handlowiec, który obsługuje klientów i przy okazji przepisuje, jest asystentka, która „ogarnia biuro” — i też przy okazji przepisuje. Skoro nie ma stanowiska, nie ma pozycji w budżecie, a skoro nie ma pozycji w budżecie, nikt nie pyta, czy nie jest za duża.

Sprawdź to jednym pytaniem. Zapytaj osobę, która obsługuje zamówienia, ile ich wczoraj wprowadziła i ile czasu jej to zajęło. Jeśli usłyszysz „nie wiem, cały czas coś wchodziło”, proces nigdy nie był mierzony.

Z czego składa się te „kilka minut”

Intuicyjnie czas wprowadzenia zamówienia wycenia się na „dwie minuty”. Tyle trwa samo wklepanie pozycji — o ile wiadomo, co wklepać. Wcześniej trzeba znaleźć zamówienie w skrzynce, otworzyć załącznik i zrozumieć, co klient napisał. Potem rozszyfrować „białe 20”, „to co zwykle” albo „ten mniejszy karton” do konkretnego indeksu i odnaleźć pozycję w kartotece — czasem po fragmencie nazwy, czasem po omacku. Dalej sprawdzić cenę dla tego klienta, dostępność, minimum logistyczne i warunki płatności. Gdy czegoś nie da się rozstrzygnąć samodzielnie, dochodzi telefon albo mail do klienta, a na końcu jeszcze raz przegląd, czy ilości i indeksy się zgadzają.

Najwięcej czasu pochłaniają rozszyfrowanie, wyjaśnianie i kontrola — i to one rozjeżdżają statystykę. Zamówienie od stałego klienta, który pisze indeksami, rzeczywiście zajmuje dwie minuty. Zamówienie od klienta, który pisze „poproszę to co ostatnio, tylko tych białych więcej”, potrafi zająć wielokrotnie dłużej i to ono generuje większość kosztu.

Policz to u siebie

Średniej branżowej tu nie podam — i to celowo. Cudzych liczb nie da się rzetelnie przenieść na polską hurtownię z własną kartoteką i własnymi klientami, a taka średnia byłaby zgadywaniem w przebraniu danych. Jedyna liczba, która ma dla Ciebie znaczenie, to Twoja własna.

Żeby ją mieć, potrzebujesz trzech rzeczy:

  • Liczby zamówień miesięcznie — tych, które przychodzą mailem, w arkuszu albo w PDF. Portal i telefon to osobna kategoria.
  • Czasu na jedno zamówienie — zmierzonego, nie oszacowanego. Wystarczy tydzień notowania przy kilkunastu zamówieniach dziennie.
  • Pełnego kosztu godziny pracy: koszt pracodawcy podzielony przez godziny robocze, nie kwota z umowy.

Arytmetykę robi kalkulator kosztu zamówień — trzy suwaki, wynik od razu, bez podawania adresu e-mail. Pokazuje godziny miesięcznie, część etatu i koszt roczny. Jeśli nie masz jeszcze zmierzonego czasu, zacznij od wartości domyślnej i potraktuj wynik jako rząd wielkości, nie budżet. Różnica między dwunastoma a dwudziestoma minutami na zamówienie to przy większym wolumenie różnica rzędu etatu, więc ten tydzień pomiaru się opłaca.

Koszty, o których się zapomina

Godziny to część rachunku, która najłatwiej się liczy. Zwykle nie jest największa.

Pierwszy jest koszt błędu. Pomyłka w indeksie albo w ilości nie kończy się na poprawieniu dokumentu — dochodzi wydanie złego towaru, transport w dwie strony, korekta faktury, rozmowa z niezadowolonym klientem i czyjeś popołudnie spędzone na prostowaniu sprawy. Jedno takie zdarzenie potrafi kosztować więcej niż kilkadziesiąt poprawnie wprowadzonych zamówień.

Drugi to przerwania. Zamówienia nie przychodzą w wyznaczonym oknie, wpadają przez cały dzień i rozbijają pracę, która wymaga skupienia. Powrót do przerwanego zadania kosztuje czas, którego nikt nigdzie nie zapisuje.

Trzeci boli najbardziej przy spokojnym rachunku — koszt alternatywny. Godzina handlowca spędzona na przepisywaniu pozycji to godzina niespędzona na rozmowie z klientem, który mógłby zamówić więcej. Tam, gdzie handlowcy są wąskim gardłem sprzedaży, ta pozycja może być większa niż całe wynagrodzenie osoby wprowadzającej zamówienia.

Kiedy automatyzacja się nie opłaca

Piszę to, choć agent do zamówień jest moim produktem — przy niskim wolumenie nie warto tego automatyzować. Jeśli policzona oszczędność nie przekracza wyraźnie kosztu rozwiązania, zostaw to w spokoju. Liczy się iloczyn wolumenu, czasu i stawki, nie sam wolumen.

Odradzam też, gdy zamówienia są już uporządkowane: czytelny PDF o stałym układzie, z Twoimi indeksami, od klientów, którzy nie improwizują. Wtedy zacznij od modułu, który być może masz w swoim systemie. Podobnie, gdy wąskim gardłem jest coś innego. Szybsze wprowadzanie zamówień, które i tak czekają na kompletację albo na towar, niczego nie zmieni.

Czwarty przypadek to nieporządek w kartotece. Jeśli ten sam towar występuje pod trzema indeksami, najpierw uporządkuj dane, bo żadne narzędzie nie dopasuje poprawnie pozycji do kartoteki, w której człowiek też się gubi. W takich sytuacjach tańszy bywa ujednolicony szablon zamówienia wysłany klientom albo lista używanych przez nich nazw dopisana do kartoteki.

Jak zmierzyć efekt

Największy kłopot z automatyzacją polega na tym, że po wdrożeniu nikt nie potrafi powiedzieć, czy zadziałała — nie ma z czym porównać. Linię bazową trzeba mieć przed. Wystarczą trzy liczby: czas od wpłynięcia maila do gotowego dokumentu (na próbce, nie na wszystkim), odsetek zamówień, które przeszły bez poprawki, czyli bez telefonu i bez korekty, oraz liczba korekt wystawionych po fakcie, najtwardszy wskaźnik jakości procesu. Zbierane przez dwa tygodnie przed zmianą i dwa po niej dają odpowiedź, jakiej nie da żadna prezentacja dostawcy.

Dla mnie to także warunek pracy. Prowadzę doktorat z zarządzania metodą badania w działaniu, w którym każde wdrożenie jest opisanym przypadkiem, więc bez pomiaru przed i po cały materiał jest bezwartościowy. W praktyce linię bazową ustalam na początku, nie na końcu.

Najczęstsze pytania

Ile minut zajmuje wprowadzenie jednego zamówienia B2B?

To zależy od firmy na tyle mocno, że cudza średnia jest bezużyteczna. Różnicę robi forma zamówienia, liczba pozycji, to czy klient używa własnych nazw towarów, oraz ile pozycji wymaga telefonu z pytaniem. Jedyna liczba, która ma dla Ciebie znaczenie, to pomiar na Twoich własnych zamówieniach: wystarczy tydzień notowania czasu przy dziesięciu zamówieniach dziennie.

Jakie koszty ręcznej obsługi zamówień są najczęściej pomijane?

Trzy. Pierwszy to koszt błędu: korekta dokumentu, zwrot towaru i rozmowa z klientem kosztują wielokrotnie więcej niż samo wprowadzenie zamówienia. Drugi to przerwania, bo zamówienia przychodzą w ciągu dnia i rozbijają inną pracę. Trzeci to koszt alternatywny: godziny handlowca spędzone na przepisywaniu to godziny niespędzone na sprzedaży.

Przy jakiej liczbie zamówień automatyzacja zaczyna się opłacać?

Nie ma jednego progu, bo liczy się iloczyn liczby zamówień, czasu na jedno i kosztu godziny. Sensowna zasada jest taka: jeśli policzona miesięczna oszczędność nie przekracza wyraźnie kosztu rozwiązania, nie automatyzuj tego procesu. Przy niskim wolumenie tańsze i szybsze bywa uporządkowanie szablonu zamówienia albo ujednolicenie nazw towarów.

Jak rzetelnie zmierzyć efekt automatyzacji zamówień?

Trzeba mieć linię bazową sprzed wdrożenia i mierzyć to samo po nim. Minimum to: czas od wpłynięcia maila do gotowego dokumentu, odsetek zamówień, które przeszły bez poprawki człowieka, oraz liczba korekt wystawionych po fakcie. Bez pomiaru sprzed wdrożenia każda późniejsza liczba jest tylko deklaracją.

Policz swoją liczbę, potem porozmawiajmy

Kalkulator da Ci rząd wielkości w pół minuty. Jeśli wynik Cię zaniepokoi, szukam firm do pilotażu agenta do zamówień z maila, który przez 30 dni działa w trybie cienia i niczego nie zapisuje. Pierwsza rozmowa jest bezpłatna. Jeśli oszczędność nie przekroczy wyraźnie kosztu rozwiązania, dowiesz się tego właśnie na niej.

Policz koszt ręcznych zamówień

Zobacz też