Kalkulator obciążenia maszyn i gniazd z tabeli zleceń
Obciążenie maszyny to stosunek godzin operacji zaplanowanych na niej w tygodniu do godzin, które ma w tym tygodniu dostępne: 90 h operacji przy dostępności 68 h daje 132%. Wklejasz tabelę zleceń z operacjami z Excela, ERP albo MES i podajesz dostępność gniazd, a kalkulator pokazuje tydzień po tygodniu, które gniazda się nie mieszczą, gdzie jest wąskie gardło i ile godzin trzeba przesunąć. Obliczenia robi Twoja przeglądarka, wklejone dane nie są wysyłane.
Autor: Łukasz Kamiński, inżynier produkcji od 2005 r. Aktualizacja:
Twoja tabela zleceń z operacjami
Każdy wiersz to jedna operacja: gniazdo albo maszyna, czas operacji i tydzień albo data planowana. Numer zlecenia jest opcjonalny. Skopiuj z Excela (kolumny rozdzielone tabulatorem) albo wklej CSV ze średnikami lub przecinkami. Czas może mieć przecinek dziesiętny, data format DD.MM.RRRR lub RRRR-MM-DD, tydzień zapis 47, 2026-W47 albo 47/2026. Limit: 20 000 wierszy.
Wszystko liczy ta strona w Twojej przeglądarce. Wklejone dane nie są nigdzie wysyłane ani zapisywane.
Dane przykładowe, wymyślone: 5 gniazd i 8 tygodni od 16.11.2026 do 10.01.2027, wygenerowane przez kod tej strony. Nie pochodzą od żadnego klienta.
Kolumny rozpoznaję po nazwach z nagłówka, a gdy się nie uda, po zawartości. Jeśli któraś jest źle dobrana, wskaż ją ręcznie. Rok z ostatniego pola dotyczy tylko numerów tygodni zapisanych bez roku (na przykład „47”): plan przez przełom roku zapisz z rokiem (2026-W52, 2027-W01) albo datami.
Dostępność gniazd
Dostępność w tygodniu to godziny na zmianę × liczba zmian × dni robocze × współczynnik dostępności. Wartości startowe (8 h, 1 zmiana, 5 dni, 85%) są tylko przykładem: wpisz własne, najlepiej z danych o przestojach. Puste albo zerowe pole oznacza gniazdo bez dostępności, wtedy liczę godziny bez procentów.
Wynik
Największe przeciążenia
Chcesz widzieć obciążenie na bieżąco z systemu, bez wklejania tabel? Rozmowa trwa 30 minut i jest bezpłatna: oceniam, czy dane z Twojego MES albo ERP wystarczą, żeby je liczyć.
Umów 30 minut o Twoich terminachObciążenie tydzień po tygodniu
Procent to obciążenie względem dostępności gniazda w tygodniu. Od 90% do 100% oznaczam jako „blisko limitu”, powyżej 100% jako przeciążenie. Status jest też zapisany słowami w komórce, nie tylko kolorem.
Obciążenie gniazda na wykresie
- do 90% dostępności
- od 90% do 100% (blisko limitu)
- ponad 100% (przeciążenie)
- linia przerywana: 100% dostępności
Założenia tego wyniku
- Dostępność gniazda jest stała w każdym tygodniu okresu. Urlopów, świąt i planowanych przestojów nie odejmuję: uwzględnij je w współczynniku dostępności albo wklej krótszy okres.
- Operacja liczy się w całości w tygodniu, w którym wypada jej data (albo numer tygodnia z tabeli). Nie rozkładam jej na dni ani na kilka tygodni.
- Czasy operacji są takie, jak w tabeli. Nie dodaję przezbrojeń, kolejek ani rezerwy poza tym, co jest w czasach i w współczynniku dostępności.
- Wolne godziny w innych tygodniach to rachunek godzin. Nie sprawdzam terminów zleceń ani kolejności operacji, więc nie wiem, czy da się tam przesunąć pracę bez opóźnienia.
Jak obliczyć obciążenie maszyny: przykład krok po kroku
Dane przykładowe, wymyślone, niepochodzące od żadnego klienta: jedno gniazdo laserowe pracujące na 2 zmiany, cztery kolejne tygodnie planu.
Krok 1. Policz, ile godzin gniazdo ma w tygodniu
Dostępność tygodniowa to godziny na zmianę razy liczba zmian razy dni robocze razy współczynnik dostępności. Współczynnik mówi, jaką część czasu zmiany maszyna może realnie pracować, po odjęciu przezbrojeń, awarii, przerw i czekania na materiał.
8 h × 2 zmiany × 5 dni × 0,85 = 68 h w tygodniu
Krok 2. Zbierz czasy operacji zaplanowane na to gniazdo
Z planu albo z marszruty bierzesz czas każdej operacji. Jeśli Twój system podaje osobno czas przygotowawczo-zakończeniowy i czas jednostkowy, policz w Excelu czas operacji dla całej partii jeszcze przed wklejeniem: kalkulator dodaje czasy z kolumny, którą wskażesz.
Krok 3. Przypisz operacje do tygodni i zsumuj
Każda operacja trafia do tygodnia, w którym ma być wykonana. Sumujesz godziny osobno dla każdego tygodnia.
Krok 4. Podziel sumę przez dostępność
| Tydzień | Operacje (h) | Obciążenie | Status | Ponad dostępność (h) |
|---|---|---|---|---|
| 47 | 52 | 76% | w normie | 0 |
| 48 | 60 | 88% | w normie | 0 |
| 49 | 64 | 94% | blisko limitu | 0 |
| 50 | 90 | 132% | przeciążone | 22 |
W tygodniu 50 zaplanowano 90 h operacji na gnieździe, które ma 68 h: 90 / 68 = 1,32, czyli 132% obciążenia i 22 h ponad dostępność. Te 22 godziny trzeba przesunąć, zrobić na innej maszynie, dodać zmianę albo oddać do kooperacji. Tydzień 49 mieści się, ale z zapasem 4 h, więc jedna awaria zrobi z niego następny problem.
Krok 5. Co zrobić z przeciążeniem
- Przenieś operacje na inne gniazdo, które potrafi je wykonać, jeśli ma wolne godziny w tym tygodniu.
- Przesuń je na tydzień z wolną dostępnością, o ile termin zlecenia na to pozwala. Kalkulator pokazuje wolne godziny, ale terminów nie sprawdza.
- Zwiększ dostępność: dodatkowa zmiana, nadgodziny, sobota. To decyzja z kosztem, więc najpierw sprawdź, czy przeciążenie jest powtarzalne, czy jednorazowe.
- Oddaj część operacji do kooperacji albo zmień kolejność zleceń, jeśli któreś może poczekać.
Wąskie gardło okresu i najgorszy tydzień to różne rzeczy
Kalkulator pokazuje dwie rzeczy osobno. Zdanie podsumowania dotyczy najgorszej komórki: tygodnia i gniazda z największym nadmiarem godzin. Wąskie gardło okresu to gniazdo o największym łącznym obciążeniu w całym okresie względem jego dostępności, bo to ono najczęściej ogranicza przepustowość całego przepływu. Na danych przykładowych to dwa różne gniazda i dobrze je zobaczyć obok siebie.
Obciążenie a termin realizacji
Obciążenie mówi, czy zaplanowana praca mieści się w tygodniu. Termin realizacji to osobne pytanie: kiedy zlecenie będzie gotowe. Odpowiada na nie kalkulator terminu realizacji zlecenia (P80), który liczy czas z historii podobnych zleceń.
Czego ten kalkulator nie robi
- Nie jest harmonogramem. Nie ustala kolejności operacji i nie sprawdza, czy poprzednia operacja skończyła się przed następną. Pokazuje, ile godzin wpada w który tydzień.
- Nie zna kalendarza zakładu. Dni robocze, urlopy i święta ustawiasz ręcznie, w dostępności gniazda. Kalkulator nie odejmuje ich sam.
- Nie rozkłada operacji na dni. Operacja trwająca kilka dni albo przechodząca na kolejny tydzień liczy się w całości w tygodniu z tabeli.
- Nie weryfikuje czasów. Jeśli normy w ERP są zaniżone albo zawyżone, wynik też. Nie dodaję przezbrojeń ani kolejek.
- Nie zna terminów zleceń. Wolne godziny w innych tygodniach nie znaczą, że można tam przesunąć pracę.
- Nie liczy obciążenia na bieżąco. Pracuje na tabeli, którą wkleisz. Łączenie z MES albo ERP, żeby obciążenie było zawsze aktualne, to osobny projekt, którego to narzędzie nie zawiera.
- Nie mierzyłem jego zgodności z Twoim systemem. Sprawdziłem rachunek testami na danych wymyślonych. Porównaj wynik dla jednego gniazda z własnym arkuszem, zanim oprzesz na nim decyzję.
- Dane przykładowe z przycisku „Wczytaj przykład” są wymyślone: generuje je kod tej strony, nie pochodzą od żadnego klienta.
Pytania o obciążenie maszyn i gniazd
Jak obliczyć obciążenie maszyny?
Obciążenie maszyny w tygodniu to suma czasów operacji zaplanowanych na tej maszynie w tym tygodniu, podzielona przez godziny, które maszyna ma w tym tygodniu dostępne, razy 100%. Dostępność to godziny na zmianę razy liczba zmian razy dni robocze razy współczynnik dostępności: 8 h × 2 zmiany × 5 dni × 0,85 = 68 h. Gdy w tygodniu zaplanowano 90 h operacji, obciążenie wynosi 90 / 68 = 132%, czyli 22 h ponad dostępność. Kalkulator na tej stronie robi ten rachunek dla każdego gniazda i tygodnia z wklejonej tabeli zleceń.
Jak ustawić współczynnik dostępności maszyny?
Współczynnik mówi, jaką część czasu zmiany maszyna może realnie pracować, po odjęciu przezbrojeń, awarii, przerw i czekania na materiał. Nie ma jednej właściwej wartości dla wszystkich maszyn. Najlepiej wziąć ją z własnych danych, na przykład z raportów przestojów albo z porównania godzin zaplanowanych i wykonanych z ostatnich miesięcy. Wartość 85% wpisana w kalkulatorze jest tylko przykładem startowym, nie normą branżową.
Jakie dane z Excela albo ERP wkleić do kalkulatora?
Tabelę, w której każdy wiersz to jedna operacja: gniazdo albo maszyna, czas operacji (w godzinach albo minutach) oraz tydzień albo data planowana. Numer zlecenia jest opcjonalny. Wklej ją z Excela (kolumny rozdzielone tabulatorem) albo jako CSV ze średnikami lub przecinkami. Czas może mieć przecinek dziesiętny, data format DD.MM.RRRR lub RRRR-MM-DD, a tydzień zapis 47, 2026-W47 albo 47/2026. Kolumny rozpoznaję po nazwach z nagłówka, a gdy się nie uda, wskazujesz je ręcznie.
Czy moje dane wychodzą z przeglądarki?
Nie. Obliczenia robi kod tej strony w Twojej przeglądarce, a wklejona tabela nie jest wysyłana na żaden serwer ani zapisywana. Plik CSV z wynikiem powstaje na Twoim komputerze. Po Twojej zgodzie na analitykę zapisuję tylko, że obliczenie się odbyło, z przedziałami: liczba wierszy, liczba gniazd i liczba przeciążeń. Żadnych wartości z tabeli ani nazw gniazd.
Czy kalkulator zastępuje harmonogramowanie produkcji w Excelu?
Nie. Sprawdza, czy zaplanowane godziny mieszczą się w dostępności gniazda w każdym tygodniu. Nie ustala kolejności operacji, nie widzi kolejek ani przezbrojeń i nie sprawdza terminów zleceń. Wynik pokazuje, w których tygodniach i gniazdach plan się nie mieści, więc wiadomo, co trzeba przeplanować. Samo przeplanowanie robisz w swoim harmonogramie albo systemie.
Wynik wygląda sensownie? Sprawdźmy go na Twoich systemach
Pierwsza rozmowa trwa 30 minut i jest bezpłatna: oceniam, czy dane z Twojego MES albo ERP wystarczą do liczenia obciążenia gniazd i terminów. Jeśli tak, proponuję diagnozę: 2 tygodnie, od 4 900 PLN netto, odliczana od wdrożenia.