Kalkulator obciążenia maszyn i gniazd z tabeli zleceń

Obciążenie maszyny to stosunek godzin operacji zaplanowanych na niej w tygodniu do godzin, które ma w tym tygodniu dostępne: 90 h operacji przy dostępności 68 h daje 132%. Wklejasz tabelę zleceń z operacjami z Excela, ERP albo MES i podajesz dostępność gniazd, a kalkulator pokazuje tydzień po tygodniu, które gniazda się nie mieszczą, gdzie jest wąskie gardło i ile godzin trzeba przesunąć. Obliczenia robi Twoja przeglądarka, wklejone dane nie są wysyłane.

Autor: Łukasz Kamiński, inżynier produkcji od 2005 r. Aktualizacja:

Twoja tabela zleceń z operacjami

Każdy wiersz to jedna operacja: gniazdo albo maszyna, czas operacji i tydzień albo data planowana. Numer zlecenia jest opcjonalny. Skopiuj z Excela (kolumny rozdzielone tabulatorem) albo wklej CSV ze średnikami lub przecinkami. Czas może mieć przecinek dziesiętny, data format DD.MM.RRRR lub RRRR-MM-DD, tydzień zapis 47, 2026-W47 albo 47/2026. Limit: 20 000 wierszy.

Wszystko liczy ta strona w Twojej przeglądarce. Wklejone dane nie są nigdzie wysyłane ani zapisywane.

Jak obliczyć obciążenie maszyny: przykład krok po kroku

Dane przykładowe, wymyślone, niepochodzące od żadnego klienta: jedno gniazdo laserowe pracujące na 2 zmiany, cztery kolejne tygodnie planu.

Krok 1. Policz, ile godzin gniazdo ma w tygodniu

Dostępność tygodniowa to godziny na zmianę razy liczba zmian razy dni robocze razy współczynnik dostępności. Współczynnik mówi, jaką część czasu zmiany maszyna może realnie pracować, po odjęciu przezbrojeń, awarii, przerw i czekania na materiał.

8 h × 2 zmiany × 5 dni × 0,85 = 68 h w tygodniu

Krok 2. Zbierz czasy operacji zaplanowane na to gniazdo

Z planu albo z marszruty bierzesz czas każdej operacji. Jeśli Twój system podaje osobno czas przygotowawczo-zakończeniowy i czas jednostkowy, policz w Excelu czas operacji dla całej partii jeszcze przed wklejeniem: kalkulator dodaje czasy z kolumny, którą wskażesz.

Krok 3. Przypisz operacje do tygodni i zsumuj

Każda operacja trafia do tygodnia, w którym ma być wykonana. Sumujesz godziny osobno dla każdego tygodnia.

Krok 4. Podziel sumę przez dostępność

Gniazdo Laser, dostępność 68 h w tygodniu
TydzieńOperacje (h)ObciążenieStatusPonad dostępność (h)
475276%w normie0
486088%w normie0
496494%blisko limitu0
5090132%przeciążone22

W tygodniu 50 zaplanowano 90 h operacji na gnieździe, które ma 68 h: 90 / 68 = 1,32, czyli 132% obciążenia i 22 h ponad dostępność. Te 22 godziny trzeba przesunąć, zrobić na innej maszynie, dodać zmianę albo oddać do kooperacji. Tydzień 49 mieści się, ale z zapasem 4 h, więc jedna awaria zrobi z niego następny problem.

Krok 5. Co zrobić z przeciążeniem

  • Przenieś operacje na inne gniazdo, które potrafi je wykonać, jeśli ma wolne godziny w tym tygodniu.
  • Przesuń je na tydzień z wolną dostępnością, o ile termin zlecenia na to pozwala. Kalkulator pokazuje wolne godziny, ale terminów nie sprawdza.
  • Zwiększ dostępność: dodatkowa zmiana, nadgodziny, sobota. To decyzja z kosztem, więc najpierw sprawdź, czy przeciążenie jest powtarzalne, czy jednorazowe.
  • Oddaj część operacji do kooperacji albo zmień kolejność zleceń, jeśli któreś może poczekać.

Wąskie gardło okresu i najgorszy tydzień to różne rzeczy

Kalkulator pokazuje dwie rzeczy osobno. Zdanie podsumowania dotyczy najgorszej komórki: tygodnia i gniazda z największym nadmiarem godzin. Wąskie gardło okresu to gniazdo o największym łącznym obciążeniu w całym okresie względem jego dostępności, bo to ono najczęściej ogranicza przepustowość całego przepływu. Na danych przykładowych to dwa różne gniazda i dobrze je zobaczyć obok siebie.

Obciążenie a termin realizacji

Obciążenie mówi, czy zaplanowana praca mieści się w tygodniu. Termin realizacji to osobne pytanie: kiedy zlecenie będzie gotowe. Odpowiada na nie kalkulator terminu realizacji zlecenia (P80), który liczy czas z historii podobnych zleceń.

Czego ten kalkulator nie robi

  • Nie jest harmonogramem. Nie ustala kolejności operacji i nie sprawdza, czy poprzednia operacja skończyła się przed następną. Pokazuje, ile godzin wpada w który tydzień.
  • Nie zna kalendarza zakładu. Dni robocze, urlopy i święta ustawiasz ręcznie, w dostępności gniazda. Kalkulator nie odejmuje ich sam.
  • Nie rozkłada operacji na dni. Operacja trwająca kilka dni albo przechodząca na kolejny tydzień liczy się w całości w tygodniu z tabeli.
  • Nie weryfikuje czasów. Jeśli normy w ERP są zaniżone albo zawyżone, wynik też. Nie dodaję przezbrojeń ani kolejek.
  • Nie zna terminów zleceń. Wolne godziny w innych tygodniach nie znaczą, że można tam przesunąć pracę.
  • Nie liczy obciążenia na bieżąco. Pracuje na tabeli, którą wkleisz. Łączenie z MES albo ERP, żeby obciążenie było zawsze aktualne, to osobny projekt, którego to narzędzie nie zawiera.
  • Nie mierzyłem jego zgodności z Twoim systemem. Sprawdziłem rachunek testami na danych wymyślonych. Porównaj wynik dla jednego gniazda z własnym arkuszem, zanim oprzesz na nim decyzję.
  • Dane przykładowe z przycisku „Wczytaj przykład” są wymyślone: generuje je kod tej strony, nie pochodzą od żadnego klienta.

Pytania o obciążenie maszyn i gniazd

Jak obliczyć obciążenie maszyny?

Obciążenie maszyny w tygodniu to suma czasów operacji zaplanowanych na tej maszynie w tym tygodniu, podzielona przez godziny, które maszyna ma w tym tygodniu dostępne, razy 100%. Dostępność to godziny na zmianę razy liczba zmian razy dni robocze razy współczynnik dostępności: 8 h × 2 zmiany × 5 dni × 0,85 = 68 h. Gdy w tygodniu zaplanowano 90 h operacji, obciążenie wynosi 90 / 68 = 132%, czyli 22 h ponad dostępność. Kalkulator na tej stronie robi ten rachunek dla każdego gniazda i tygodnia z wklejonej tabeli zleceń.

Jak ustawić współczynnik dostępności maszyny?

Współczynnik mówi, jaką część czasu zmiany maszyna może realnie pracować, po odjęciu przezbrojeń, awarii, przerw i czekania na materiał. Nie ma jednej właściwej wartości dla wszystkich maszyn. Najlepiej wziąć ją z własnych danych, na przykład z raportów przestojów albo z porównania godzin zaplanowanych i wykonanych z ostatnich miesięcy. Wartość 85% wpisana w kalkulatorze jest tylko przykładem startowym, nie normą branżową.

Jakie dane z Excela albo ERP wkleić do kalkulatora?

Tabelę, w której każdy wiersz to jedna operacja: gniazdo albo maszyna, czas operacji (w godzinach albo minutach) oraz tydzień albo data planowana. Numer zlecenia jest opcjonalny. Wklej ją z Excela (kolumny rozdzielone tabulatorem) albo jako CSV ze średnikami lub przecinkami. Czas może mieć przecinek dziesiętny, data format DD.MM.RRRR lub RRRR-MM-DD, a tydzień zapis 47, 2026-W47 albo 47/2026. Kolumny rozpoznaję po nazwach z nagłówka, a gdy się nie uda, wskazujesz je ręcznie.

Czy moje dane wychodzą z przeglądarki?

Nie. Obliczenia robi kod tej strony w Twojej przeglądarce, a wklejona tabela nie jest wysyłana na żaden serwer ani zapisywana. Plik CSV z wynikiem powstaje na Twoim komputerze. Po Twojej zgodzie na analitykę zapisuję tylko, że obliczenie się odbyło, z przedziałami: liczba wierszy, liczba gniazd i liczba przeciążeń. Żadnych wartości z tabeli ani nazw gniazd.

Czy kalkulator zastępuje harmonogramowanie produkcji w Excelu?

Nie. Sprawdza, czy zaplanowane godziny mieszczą się w dostępności gniazda w każdym tygodniu. Nie ustala kolejności operacji, nie widzi kolejek ani przezbrojeń i nie sprawdza terminów zleceń. Wynik pokazuje, w których tygodniach i gniazdach plan się nie mieści, więc wiadomo, co trzeba przeplanować. Samo przeplanowanie robisz w swoim harmonogramie albo systemie.

Wynik wygląda sensownie? Sprawdźmy go na Twoich systemach

Pierwsza rozmowa trwa 30 minut i jest bezpłatna: oceniam, czy dane z Twojego MES albo ERP wystarczą do liczenia obciążenia gniazd i terminów. Jeśli tak, proponuję diagnozę: 2 tygodnie, od 4 900 PLN netto, odliczana od wdrożenia.